Budowniczy Katowic dostanie własną ulicę w centrum. Gdzie będzie ul. Heinricha Nottebohma?

Rada Miasta Katowic podjęła decyzję o nadaniu nazwy „Heinricha Nottebohma” jednej z ulic w Centrum Katowic. „Budowniczy Katowic” zostanie patronem odcinka drogi ulice Piotra Skargi i Adama Mickiewicza, pomiędzy dawnym Domem Towarowym „Ślązak”, a dawną Łaźnią Miejską. Uchwała w tej sprawie została przyjęta podczas XXIX sesji Rady Miasta, 23 czerwca 2026 roku. Za jej przyjęciem głosowało 25 radnych, przeciw było dwóch (Krystyna Panek), a jeden (Leszek Piechota) wstrzymał się od głosu.

Nowa nazwa zostanie nadana dotychczas bezimiennemu łącznikowi położonemu w sąsiedztwie dawnego Domu Handlowego „Ślązak” oraz budynku PZU. Wybór takiej lokalizacji pozwolił uniknąć zmian adresowych dla mieszkańców i instytucji, które byłyby konieczne w przypadku przemianowania istniejących ulic. Dodatkowo ulica jego imienia znajdzie się w ścisłym centrum miasta, w bezpośrednim sąsiedztwie historycznego układu urbanistycznego, którego był współtwórcą.

Reklama

– Ten odcinek nie miał dotychczas żadnej nazwy. W związku z czym można go było nazwać. Jest położony w samym centrum przy ulicy Mickiewicza, niedaleko rynku. Obok mamy ulicę Franza Winklera, a na budynku PZU widnieje popiersie Richarda Holtzego, więc Nottebohm pasuje tutaj idealnie – mówi w rozmowie ze Śląską Opinią Łukasz Borkowski, Przewodniczący Rady Miasta Katowice.

Patronem ulicy będzie Heinrich Moritz August Nottebohm (1813-1887), architekt i budowniczy związany z Górnym Śląskiem, uznawany za twórcę pierwszego planu zabudowy Katowic. Urodził się w Wattenscheid, obecnie dzielnicy Bochum. Kształcił się między innymi w Anglii, a następnie podjął pracę jako inspektor budowlany w majątkach rodziny Tiele-Wincklerów.

W 1856 roku, na zlecenie władz majątku Tiele-Wincklerów, opracował pierwszy plan urbanistyczny rozwijających się Katowic. Dokument ten wyznaczył kierunki rozwoju miejscowości niemal dekadę przed uzyskaniem przez nią praw miejskich. W jego ramach wytyczono główne osie komunikacyjne miasta – Friedrichstraße (obecnie ul. Warszawska) oraz Industriestraße (obecnie ul. 3 Maja) – a także centralne place: Friedrichsplatz, czyli dzisiejszy Rynek, oraz Wilhelmsplatz, obecnie Plac Wolności.

Nottebohm uczestniczył również w realizacji szeregu inwestycji budowlanych na Górnym Śląsku. Kierował przebudową pałacu Tiele-Wincklerów w Miechowicach, współpracował przy budowie kościoła pw. Świętego Krzyża w Miechowicach oraz nadzorował budowę kościołów ewangelickiego i Mariackiego w Katowicach.

Reklama

Z postacią architekta wiąże się także ciekawostka dotycząca układu urbanistycznego śródmieścia. Według niektórych interpretacji główne ulice historycznego centrum zostały zaprojektowane w sposób uwzględniający położenie zachodzącego słońca w określonych porach roku. Ulica Mickiewicza ma być zorientowana względem zachodu słońca w okresie przesilenia letniego (24 czerwca), natomiast ulica 3 Maja względem zachodu słońca podczas równonocy wiosennej i jesiennej.

Postać Heinricha Nottebohma była już wcześniej upamiętniana w Katowicach. W 1890 roku jednej z ulic miasta, obecnej ulicy Krzywej, nadano nazwę Nottebohmstraße. Jak wskazano w uzasadnieniu uchwały, było to prawdopodobnie wyrazem uznania dla architekta, który wywarł znaczący wpływ na kształt urbanistyczny i architektoniczny Katowic.