Zbigniew Rokita laureatem Śląskiej Nagrody Literackiej KRAUZA

Zbigniew Rokita został laureatem Śląskiej Nagrody Literackiej KRAUZA 2026 za książkę „Aglo. Banką po Śląsku” (Wydawnictwo Znak). Nagrodę wręczono podczas Małego Festiwalu Wielkiej Literatury w Katowicach – wydarzenia promującego śląską kulturę i literaturę.

W uzasadnieniu werdyktu podkreślano, że nagroda została przyznana „za stworzenie przewodnika po Śląsku – duchowym, intelektualnym, ale też po tym zupełnie namacalnym. Ale także za wejście w rolę przewodnika – nie narzucającego się, ale mocno obecnego”.

Reklama

Pomysłodawca i fundator nagrody Marcin Musiał zwrócił również uwagę na sposób, w jaki autor opowiada o regionie i jego historii.

– Śląsk Zbigniewa Rokity to Śląsk otwarty, to Śląsk, który krzywdę i gniew sublimuje w zaciekawienie i kreatywność. Nasza trudna historia staje się u Rokity prawdziwą nauczycielką życia, a nie linijką w rękach nauczycielki, którą moglibyśmy bić inaczej myślących – mówił Musiał.

Doceniono także to, że „opisywany przez niego współczesny Śląsk mieni się wieloma barwami, a sam autor z każdą kolejną książką staje się jedną z najjaśniejszych barw w tej śląskiej palecie”.

Doceniono również pozostałych nominowanych

Reklama

Organizator Małego Festiwalu Wielkiej Literatury Marcin Musiał podkreślał, że tegoroczna edycja konkursu stała na bardzo wysokim poziomie, dlatego szczególne słowa uznania skierowano także do pozostałych nominowanych autorów.

Tomasz Pietrzak został wyróżniony za tom „Bery z dzielni”. Jak wskazano, jego twórczość warto docenić „za odświeżenie śląskiej poezji twórczością o bezpośredniości reportażu, z liryzmem bijącym wprost w serce, a więc poszerzającym wrażliwość”.

Z kolei Magdalena Majcher została nominowana za powieść „Frela”. W uzasadnieniu podkreślono jej zasługi „za pożenienie śląskiej tematyki z popularną formą, tak potrzebne dla tworzenia literatury (i kultury) środka”.

Autorka otrzymała również Nagrodę Czytelników „KRAUZA ôd czytoczy_ek”. Jak zaznaczyli organizatorzy, „jej twórczość zyskuje szerokie uznanie wśród publiczności, stąd też nie jest zaskoczeniem, że autorka otrzymała KRAUZA ôd czytoczy_ek”.

Nagrodę odebrano w imieniu autora

W chwili ogłoszenia wyników Zbigniew Rokita przebywał poza krajem.

– Zbigniew Rokita przebywa aktualnie w Mongolii, gdzie pracuje nad swoją książką o tym kraju. Nagrodę w imieniu autora odebrała jego żona, aktorka Barbara Lubos-Rokita – poinformował Mały Festiwal Wielkiej Literatury.

Trzecia edycja nagrody

Śląska Nagroda Literacka KRAUZA została przyznana po raz trzeci. W poprzednich latach laureatami byli Anna Cieplak za „Ciało huty” oraz Wojciech Śmieja za „Po męstwie”. Nagrodę Czytelników otrzymywali natomiast Zbigniew Rokita za „Odrzanię” i Sabina Waszut za „Sztuczny miód”.

Jak przypomina literaturoznawca i regionalista Marcin Musiał, wyróżnienie „wzięło się z potrzeby upamiętnienia i nagrodzenia tych, którzy pamiętają o Śląsku w swojej twórczości literackiej i działalności społecznej”.

Nagrodę mogą otrzymać osoby związane ze Śląskiem, mieszkające w regionie lub z niego pochodzące, a także autorzy spoza Śląska, którzy podejmują tematykę dotyczącą regionu. KRAUZA przyznawana jest za książkę wydaną w roku poprzedzającym przyznanie nagrody.

Statuetki inspirowane „Nieludzkim Śląskiem”

Nieodłącznym elementem nagrody są unikatowe statuetki przygotowywane przez Klaudię Brzezińską, artystkę interdyscyplinarną związaną z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach. Ich forma co roku się zmienia i nawiązuje do hasła przewodniego festiwalu. W 2026 roku był nim „Nieludzki Śląsk”.

O swojej pracy nad tegorocznymi statuetkami artystka mówiła podczas gali:

– Tegoroczne krauzy składają się z symboli śląskiej alchemii: minerałów, które były wydobywane na Śląsku; z metalofitów, czyli roślin, które dobrze sobie radzą na ubogich glebach obfitujących w metale ciężkie; gdzieniegdzie ze śmieci i z kawałków naczyń pozostałych po poprzednich edycjach. Te składniki zbijają się w nowe sensy, stare jest na nowo i znaczy razem.

Śląska Nagroda Literacka KRAUZA jest wręczana podczas organizowanego oddolnie i organicznie Małego Festiwalu Wielkiej Literatury i ma na celu promowanie książek oraz autorów, którzy poprzez swoją twórczość współtworzą współczesną opowieść o Śląsku, jego historii, kulturze i tożsamości.