Silesia Film obchodzi 80. urodziny. Z tej okazji powstała specjalna książka

Z okazji jubileuszu 80-lecia działalności Instytucji Filmowej Silesia Film ukazała się książka „Non-stop kino” autorstwa Olgi Drendy, z opracowaniem graficznym Zofii Oslislo-Piekarskiej. Publikacja ma stanowić wyjątkowe spojrzenie na historię i współczesność pięciu kin prowadzonych przez Silesia Film: katowickich Kin Kosmos i Światowid oraz Kinoteatru Rialto, a także Kina Bałtyk w Raciborzu i Kina Janosik w Żywcu.

– Myślę, że klucz do książki wyłonił się bardzo szybko i naturalnie. W ramach Silesia Film funkcjonuje obecnie pięć kin, z których każde ma bardzo mocną osobowość i ciekawą biografię. Większość z nich jest starsza od samej instytucji która ma 80 lat – to w większości „drużyna stulatków”. Najmłodszy w tym gronie jest Kosmos, ale siedzimy teraz np. w kinie Światowid, które powstało w 1911 roku jako dawne Colosseum. Chciałam, żeby to była książka popularna i popularyzatorska, gdzie sama instytucja jest w tle, a na pierwszy plan wysuwają się biografie i charakterystyczne rysy poszczególnych kin – mówi Olga Drenda.

Reklama

Książka o „byciu w kinie”…

Jak podkreśla autorka, książka nie jest klasycznym opracowaniem historycznym ani kroniką instytucji. Pisarka dodaje, że publikacja koncentruje się na doświadczeniu „bycia w kinie”, ukazując je z różnych perspektyw – pracowników, kinooperatorów, kierowników obiektów, badaczy oraz widzów.

– Od początku to miała być książka o „byciu w kinie”, a nie tylko sucha historia przebudów czy przegląd repertuaru. Chodziło o pokazanie życia kina z różnych perspektyw: prowadzenia obiektu, pracy w kabinie operatorskiej czy fotela na widowni. Instytucja Silesia Film pomogła w kontaktach z dawnymi i obecnymi pracownikami, ale zdarzały się też szczęśliwe przypadki. Na przykład w Raciborzu, podczas rozmowy z panią Renatą Marchwiak – kierowniczką kina Bałtyk – wpadł z wizytą dawny kinooperator, który miał mnóstwo świetnych anegdot – wspomina autorka.

Narracja oparta została na licznych rozmowach i wspomnieniach, uzupełnionych materiałami archiwalnymi oraz dokumentacją fotograficzną. W książce znalazły się zarówno współczesne zdjęcia kin, jak i unikatowe fotografie historyczne, ukazujące ich rolę w życiu mieszkańców regionu na przestrzeni dekad. Bohaterowie publikacji opowiadają o codzienności pracy w kinach, funkcjonowaniu kabin projekcyjnych, zmianach technologicznych oraz emocjach towarzyszących seansom filmowym.

Non-Stop kino, czyli „książka-plakat”

Silesia Film chwali się, że istotnym elementem wydawnictwa jest jego oprawa graficzna, przygotowana przez Zofię Oslislo-Piekarską. Projekt nawiązuje do estetyki plakatów i afiszy kinowych. Graficzka podkreśla, że książka została zaprojektowana jako „obiekt wizualny”.

Reklama

– Stanęło na formie „książki-plakatu” lub afisza, który ma przyciągać wzrok. Sama książka jest czarna, a jej obwoluta to rozkładany plakat. Przygotowaliśmy pięć różnych wersji plakatów z współczesnymi zdjęciami kin, np. Rialto czy Światowid. Trafienie na konkretne z nich to rodzaj loterii dla czytelnika. Wewnątrz książki każde kino ma swoją stronę otwierającą w neonowym kolorze, co kojarzy się z szyldami i zaprasza widza do nowej historii – mówi Zofia Oslislo-Piekarska.

W warstwie edytorskiej zastosowano również rozwiązania podkreślające wielogłosowy charakter publikacji. 

– Ważnym elementem projektu są wypowiedzi bohaterów zaznaczone zielonym cudzysłowem. Dzięki temu od razu widać głos Olgi oraz wypowiedzi oryginalne: badaczy, widzów, dyrektorów, kasjerek czy kinooperatorów. Materiał wizualny jest bardzo bogaty – od zdjęć współczesnych i nocnych, po unikaty archiwalne, jak np. Krzysztof Zanussi na koniu przed Światowidem czy zdjęcie zniszczonego wojną Raciborza, gdzie jedynym normalnym elementem na gruzach jest plakat filmowy – mówi graficzka.

Premiera publikacji wpisuje się w obchody 80-lecia Instytucji Filmowej Silesia Film. Jej początki sięgają marca 1946 roku, kiedy powstała jako organizacja Film Polski, później funkcjonowała jako Okręgowy Zarząd Kin. Obecnie Silesia Film -poza prowadzeniem kin studyjnych – zajmuje się działalnością w zakresie upowszechniania kultury filmowej, ochrony dziedzictwa kinematograficznego, dystrybucji filmowej oraz wspierania produkcji audiowizualnej.

W strukturach instytucji działają m.in. Silesia Film Commission, zarządzająca Śląskim Funduszem Filmowym, oraz Filmoteka Śląska, czyli jedyna regionalna filmoteka w Polsce, która gromadzi i udostępnia zasoby związane z historią regionalnego kina.

Jak podkreślają przedstawiciele Silesia Film, „Non-Stop kino” ukazuje ciągłość kulturową miejsc, które mimo zmieniających się czasów i technologii nieprzerwanie przyciągają kolejne pokolenia widzów. Publikacja stanowi zaproszenie do odkrywania historii kina nie tylko jako medium, lecz także jako przestrzeni spotkań, wspomnień i lokalnej tożsamości.

Wydawnictwo zostało dofinansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Książka dostępna jest w kinach prowadzonych przez Silesia Film oraz w wybranych księgarniach.