Ukraińscy politycy oddają polskie odznaczenia. Tusk i część ukraińskich polityków ostrzega, że eskalacja sporu to strategiczny błąd przynoszący straty obu stronom

Świat: Przewodniczący irańskiego parlamentu i główny negocjator rozmów z USA Mohammad Bagher Ghalibaf ostrzegł, że amerykańskie siły zbrojne powinny liczyć się ze słowami – w reakcji na groźby Donalda Trumpa, który zapowiedział wznowienie ataków na Iran, jeśli Teheran nie powstrzyma Hezbollahu. Wstępne porozumienie USA–Iran z 17–18 czerwca zakłada zawieszenie broni na wszystkich frontach, w tym w Libanie – jednak kolejne zawieszenie ogłoszone w piątek załamało się już w sobotę; w izraelskich atakach na południu Libanu zginęło od 40 do 45 osób.

Świat: Irańska delegacja opuściła miejsce rozmów z przedstawicielami USA w szwajcarskim kurorcie Buergenstock po tym, jak Donald Trump zagroził wznowieniem ataków na Iran. Agencja IRNA poinformowała, że negocjacje – prowadzone przy mediacji Pakistanu i Kataru – przerwano po 80 minutach. Jednocześnie źródło dyplomatyczne cytowane przez AFP zaznaczyło, że strona irańska pozostaje zaangażowana w rozmowy i nie zakomunikowała mediatorom zamiaru ich opuszczenia. Delegacjom przewodniczą wiceprezydent J.D. Vance oraz przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf.

Reklama

Europa: Włoska premier Giorgia Meloni odpowiedziała na wpis Donalda Trumpa, w którym prezydent USA po raz kolejny zarzucił jej niskie notowania i brak zgody na udostępnienie włoskich baz wojskowych Stanom Zjednoczonym. Meloni odparła, że jej popularność nie zależy od relacji z Trumpem, a użytkowanie baz regulują umowy międzynarodowe, których Włochy będą przestrzegać. Dodała, że nie zamierza wracać do tego tematu, deklarując jednocześnie wiarę w jedność Zachodu.

Europa: Brytyjski premier Keir Starmer stoi w obliczu narastającej presji wewnątrz Partii Pracy, by podał się do dymisji. Impulsem stało się zdecydowane zwycięstwo Andy’ego Burnhama w wyborach w północno-zachodniej Anglii – były burmistrz Manchesteru uchodzi za faworyta w ewentualnym konkursie na lidera partii. Dziesiątki parlamentarzystów i ministrów, w tym szefowa dyplomacji Yvette Cooper, miały prywatnie wzywać Starmera do odejścia. Premier spędził weekend na konsultacjach z rodziną – decyzja spodziewana jest w poniedziałek.

Świat: Były premier Ukrainy Arsenij Jaceniuk zaapelował do ukraińskich polityków, by powstrzymali się od oddawania polskich odznaczeń w reakcji na decyzję prezydenta Karola Nawrockiego o odebraniu Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Jaceniuk ostrzegł, że eskalacja może zostać wykorzystana przez Rosję i radykalne środowiska europejskie – i wezwał do zintensyfikowania dialogu Kijów–Warszawa.

Polska: Premier Donald Tusk ostrzegł, że eskalacja sporu między politykami Polski i Ukrainy to strategiczny błąd przynoszący straty obu stronom – biznesowe, geopolityczne i reputacyjne. Napięcie wzrosło po decyzji prezydenta Karola Nawrockiego o odebraniu Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego. W reakcji ukraińscy politycy – m.in. szef Biura Prezydenta Kyryło Budanow i minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha – zrzekli się polskich odznaczeń; sam Zełenski potwierdził odesłanie orderu. Pod znakiem zapytania stanęła jego wizyta na Konferencji Odbudowy Ukrainy w Gdańsku.

Reklama

Polska: Były poseł Piotr Fogler zwrócił Złoty Krzyż Zasługi przyznany mu w 2005 r. – jako protest wobec decyzji prezydenta Karola Nawrockiego o odebraniu Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Trzej byli prezydenci Ukrainy – Leonid Kuczma, Wiktor Juszczenko i Petro Poroszenko – zrzekli się z kolei Orderów Orła Białego. Kuczma podkreślił, że decyzja Nawrockiego skłoniła go do tego kroku; Juszczenko zaznaczył, że odznaczenie było symbolem szacunku dla całego narodu ukraińskiego.

Polska: Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski zażądał miejsca Polski przy stole negocjacji dotyczących Ukrainy. W rozmowie z „Frankfurter Allgemeine Zeitung” podkreślił, że 90 proc. broni dostarczanej Ukrainie przechodzi przez Polskę, a mieszkańcy jej południowo-wschodniej części słyszą rosyjskie bombardowania. Skrytykował dominację formatu francusko-niemieckiego – przypominając, że kraje między Morzem Czarnym, Bałtyckim i Adriatyckim zamieszkuje 120 mln obywateli UE. Polska popiera integrację Ukrainy z Unią, choć Sikorski zastrzegł, że negocjacje w niektórych obszarach nie będą łatwe.

Polska: Śledztwo przeciwko Marianowi Banasiowi, byłemu prezesowi Najwyższej Izby Kontroli, zmierza ku końcowi – poinformowała „Rzeczpospolita”. Prokuratura Regionalna w Białymstoku postawiła mu w ubiegłym roku dwa zarzuty nakłaniania funkcjonariuszy Krajowej Administracji Skarbowej do ujawnienia tajemnicy skarbowej. Zarzuty usłyszeli również dwaj współpracownicy. Prokuratura bada ponadto jego oświadczenia majątkowe z lat 2015–2019 oraz kwestię podatku od wynajmu krakowskiej kamienicy. Banaś może wkrótce stanąć przed sądem.

Polska: Policja przeprowadziła w sobotę przeszukania w kilku miejscach w kraju w związku ze sprawą samozwańczych patroli – grup podszywających się pod funkcjonariuszy publicznych i legitymujących cudzoziemców m.in. na Dworcu Centralnym w Warszawie. Zabezpieczono sprzęt teleinformatyczny. Członkowie grup noszą stroje przypominające mundury z biało-czerwonymi naszywkami; nagrania z ich działań obiegły sieć. Postępowanie prowadzi Prokuratura Regionalna w Warszawie.

Polska: PiS zgłosi Adama Borowskiego jako kandydata na Rzecznika Praw Obywatelskich – ogłosił prezes Jarosław Kaczyński. Borowski, działacz opozycji demokratycznej w PRL i szef warszawskiego klubu „Gazety Polskiej”, został w ubiegłym roku skazany na pół roku więzienia w zawieszeniu za niewykonanie nakazu przeprosin wobec Romana Giertycha. Prezydent Nawrocki zwrócił się o akta sprawy, co sugeruje możliwe ułaskawienie. Kadencja obecnego RPO Marcina Wiącka kończy się 23 lipca; KO zgłosiła kandydaturę mec. Sylwii Gregorczyk-Abram.

Pomorskie: W zakładzie produkcji aerozoli w Charnowie koło Ustki wybuchł duży pożar — ogień objął ok. 6 tys. m kw. hali produkcyjnej. Do akcji skierowano 60 zastępów straży pożarnej z łącznym udziałem ok. 200 strażaków, a także drony i robot gaśniczy. Ewakuowano pracowników zakładu oraz 28 mieszkańców z obszaru 200 m wokół miejsca zdarzenia. Wieczorem pożar udało się zlokalizować – dogaszanie miało potrwać do późnych godzin nocnych. Specjalistyczna grupa chemiczna monitorowała dym; służby wykluczyły zagrożenie dla środowiska. Nie odnotowano poszkodowanych.