Polska podpisała SAFE. Ponad 180 mld zł, na modernizację armii i rozwój przemysłu zbrojeniowego

Świat: Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wydał rozkaz armii, by nie przeprowadzać ataków podczas parady wojskowej w Moskwie, w związku z trzydniowym zawieszeniem broni ogłoszonym przez Donalda Trumpa na okres 9–11 maja. Zełenski podziękował stronie amerykańskiej za zaangażowanie dyplomatyczne i zapowiedział wymianę jeńców w formacie „1000 za 1000″, do której przygotowania nakazał niezwłocznie rozpocząć. Trump wyraził nadzieję, że rozejm będzie początkiem końca wojny, i zadeklarował, że to on wystąpił z inicjatywą zawieszenia broni.

Świat: Rosja zaakceptowała propozycję Donalda Trumpa dotyczącą trzydniowego zawieszenia broni z Ukrainą w dniach 9–11 maja. Doradca Władimira Putina ds. polityki zagranicznej Jurij Uszakow potwierdził, że kluczowym elementem porozumienia jest wymiana po tysiąc jeńców z każdej strony, i powiązał decyzję z niedawną rozmową telefoniczną Putina z Trumpem. Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa poinformował, że UE przygotowuje się na ewentualne rozmowy pokojowe z Putinem, a plan ten ma uzyskać aprobatę Kijowa. Przywódcy unijni są coraz bardziej sfrustrowani dotychczasowymi rozmowami prowadzonymi przez administrację amerykańską.

Reklama

Świat: Rosja cofnęła telefonicznie akredytacje zagranicznym mediom na paradę 9 maja w Moskwie, w tym stacjom ARD, ZDF, Sky, AFP, Rai i NHK. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow zaprzeczył, że akredytacje zostały cofnięte, przyznając jedynie, że liczba dziennikarzy zostanie ograniczona. Tegoroczna parada odbyła się bez ciężkiego sprzętu wojskowego — ministerstwo obrony powołało się na „aktualną sytuację operacyjną”. Zmniejszono też liczbę widzów. Jeszcze tego samego dnia Rosja naruszyła ogłoszone przez siebie zawieszenie broni, wystrzeliwując rakiety w kierunku Kijowa.

Europa: Sekretarz stanu USA Marco Rubio odbył w Rzymie rozmowy z premier Włoch Giorgią Meloni i szefem włoskiej dyplomacji Antoniem Tajanim w atmosferze napięć między oboma krajami. Rubio zadeklarował się jako „zdecydowany zwolennik NATO”, nie poruszył jednak bezpośrednio kwestii ewentualnego wycofania wojsk amerykańskich z Włoch. Zaznaczył, że niektóre kraje europejskie odmówiły udostępnienia baz podczas „poważnego kryzysu”, tworząc niepotrzebne ryzyko dla USA. Tajani potwierdził gotowość Włoch do udziału w misji morskiej w cieśninie Ormuz po zawarciu trwałego zawieszenia broni z Iranem, zastrzegając konieczność uzyskania zgody parlamentu.

Europa: Łotewskie Narodowe Siły Zbrojne ogłosiły podwyższony stan gotowości w związku z potencjalnym zagrożeniem w przestrzeni powietrznej kraju, kierując dodatkowe jednostki obrony przeciwlotniczej na wschodnią granicę. Mieszkańców Rzeżycy, Lucynia, Balvi i Aluksne ostrzeżono o możliwym niebezpieczeństwie i zalecono pozostanie w domach. Aktywowane zostały myśliwce NATO patrolujące przestrzeń powietrzną nad Bałtykiem. Incydent nastąpił dzień po wtargnięciu dwóch dronów z Rosji, które uszkodziły cztery puste zbiorniki na ropę w Rzeżycy. Służby potwierdziły znalezienie szczątków drona, a zagrożenie zostało wkrótce odwołane.

Polska: Polska jako pierwszy kraj UE podpisała umowę w ramach programu SAFE, pozyskując ok. 43,7 mld euro, czyli ponad 180 mld zł, na modernizację armii i rozwój przemysłu zbrojeniowego. Umowę podpisali wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz, minister finansów Andrzej Domański oraz komisarze UE Andrius Kubilius i Piotr Serafin. Zaliczka w wysokości 6,5 mld euro ma trafić do Polski w ciągu kilku dni. 89% środków zostanie przeznaczonych dla krajowego przemysłu zbrojeniowego. Program SAFE był inicjatywą polskiej prezydencji w Radzie UE. Polska jest największym beneficjentem programu, otrzymując jedną trzecią całej unijnej puli.

Reklama

Polska: Prezydent USA Donald Trump nie wykluczył przeniesienia wycofywanych z Niemiec żołnierzy do Polski, stwierdzając, że „to możliwe”. Szef Pentagonu Pete Hegseth zdecydował o wycofaniu ok. 5 tys. żołnierzy z Niemiec w ciągu 6–12 miesięcy, a Trump zapowiedział redukcję większą niż początkowo ogłoszono. Prezydent Karol Nawrocki zadeklarował gotowość przyjęcia wojsk amerykańskich, a premier Donald Tusk podkreślił szczególną rolę geopolityczną Polski w kontekście trwającej wojny za wschodnią granicą. Obecnie w Niemczech stacjonuje od 35 do 37 tys. żołnierzy USA.

Polska: Pożar w Puszczy Solskiej na Lubelszczyźnie, który wybuchł we wtorek w powiecie biłgorajskim, został opanowany — poinformował zastępca komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej nadbrygadier Sławomir Sierpatowski. Żywioł objął ok. 300 ha lasu, a działania operacyjne prowadzono na powierzchni około 1000 ha. W akcji uczestniczyły śmigłowce i samoloty gaśnicze. We wtorek wieczorem rozbił się samolot Dromader — zginął 65-letni pilot. Śledztwo prowadzi Prokuratura Okręgowa w Zamościu. Ministra klimatu Paulina Hennig-Kloska podziękowała strażakom, leśnikom, policjantom i wojsku za zaangażowanie w akcję.

Polska: Rząd przyjął projekt ustawy o rynku kryptoaktywów i po raz trzeci skierował go do Sejmu. Minister Maciej Berek poinformował, że prezydent Karol Nawrocki „nie ma już żadnych argumentów” przeciwko regulacji, ponieważ sam złożył w Sejmie niemal identyczny projekt. Nawrocki dwukrotnie wetował wcześniejsze wersje ustawy — w grudniu 2025 r. i w lutym 2026 r. — a koalicja rządząca w obu przypadkach nie zdołała uzbierać wymaganej większości do odrzucenia weta. Ustawa ma objąć nadzorem rynek kryptoaktywów, w tym podmioty powiązane z Rosją i Białorusią.

Śląskie: W Katowicach zakończono akcję zazieleniania odbrukowanych fragmentów ulic w 17 lokalizacjach. W miejscach, gdzie wcześniej znajdowały się beton, asfalt lub kostka brukowa, posadzono ozdobne trawy: rozplenicę, perowskię i śmiałek. Nasadzenia objęły m.in. ulice Jagiellońską, Józefowską, Poniatowskiego i Mysłowicką oraz kilka skrzyżowań. Część odbrukowanych miejsc służyła wcześniej jako parkingi, jednak ze względów bezpieczeństwa przy przejściach i skrzyżowaniach nie mogą już pełnić tej funkcji. Działania mają ograniczać efekt miejskiej wyspy ciepła i poprawiać retencję wody opadowej.

Sebastian Pypłacz
Sebastian Pypłacz

Redaktor naczelny Śląskiej Opinii. Wiceprezes BoMiasto.

Newsletter Śląska Opinia

Zapisz się na nasz newsletter i zacznij dzień od najważniejszych informacji — bez krzyku i bez chaosu. Od poniedziałku do soboty o 7:00 rano w Twojej skrzynce czekać będzie poranne podsumowanie kluczowych wydarzeń ze świata, Polski i regionu.