Eksperci zalecają rozbiórkę chorzowskiej estakady w ciągu pięciu lat. Jednak dopuszczają ograniczony ruch

Świat: Stany Zjednoczone prowadzą blokadę morską irańskich portów, obejmującą ruch do i z portów nad Zatoką Perską oraz Zatoką Omańską. Według „Wall Street Journal” zatrzymane statki mają być odholowywane na Morze Arabskie lub Ocean Indyjski, a siły USA mogą atakować dronem irańskie łodzie motorowe, jednak nie planują otwierania ognia do tankowców. W ciągu pierwszej doby operacji żaden statek nie przebił się przez blokadę, a sześć zawróciło. Wiele tankowców zmieniło kurs w pobliżu cieśniny Ormuz. Blokada nie dotyczy statków tranzytujących przez cieśninę do portów innych niż irańskie.

Europa: Hiszpańska Rada Ministrów zatwierdziła dekret przyznający status prawny ponad 500 tysiącom nieudokumentowanych migrantów przebywających w kraju. Z dekretu mogą skorzystać osoby, które udowodnią pobyt w Hiszpanii od co najmniej pięciu miesięcy przed 1 stycznia 2026 roku oraz wykażą zatrudnienie lub powiązania rodzinne z krajem. Premier Pedro Sánchez uzasadnił decyzję starzeniem się społeczeństwa i potrzebami rynku pracy. Centroprawicowa Partia Ludowa zapowiedziała zaskarżenie dekretu do sądu, zarzucając rządowi eksportowanie problemów migracyjnych na całą Unię Europejską. Skrajnie prawicowy Vox zażądał deportacji migrantów.

Reklama

Świat: Wiceprezydent USA J.D. Vance stwierdził podczas spotkania na University of Georgia, że papież powinien zachowywać ostrożność, wypowiadając się w kwestiach teologicznych, tak jak wiceprezydent powinien być ostrożny w sprawach polityki publicznej. Vance odniósł się do słów papieża Leona XIV, który powiedział, że Bóg nie błogosławi żadnego konfliktu i że chrześcijanin nigdy nie stoi po stronie tego, kto zrzuca bomby. Wiceprezydent zakwestionował tę tezę, przywołując przykład amerykańskich żołnierzy wyzwalających Francję i obozy zagłady podczas II wojny światowej. Dzień wcześniej Vance sugerował, że Watykan powinien skupić się na sprawach moralności i kościelnych.

Świat: Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oświadczył, że Kijów nie otrzymał potwierdzenia terminu wizyty amerykańskich wysłanników, i zaapelował, by przedstawiciele USA odwiedzili Ukrainę, skoro wielokrotnie bywali już w Moskwie. Zełenski zaznaczył, że wizyta byłaby ważnym sygnałem dla ukraińskiego społeczeństwa, oraz że uwaga Waszyngtonu może być obecnie skupiona na Iranie i Bliskim Wschodzie. Specjalni wysłannicy Steve Witkoff i Jared Kushner mieli odwiedzić Kijów jeszcze w kwietniu, jednak wizyta nie została oficjalnie potwierdzona. Od wybuchu konfliktu między USA i Izraelem a Iranem rozmowy pokojowe z udziałem Waszyngtonu wyhamowały.

Świat: Prezydent USA Donald Trump zapowiedział w rozmowie z „New York Times”, że w ciągu najbliższych dwóch dni może dojść do kolejnej rundy negocjacji z Iranem w Pakistanie. Trump początkowo wykluczał Pakistan jako miejsce rozmów, sugerując Europę, po czym zmienił zdanie, podkreślając rolę pakistańskiego marszałka Asima Munira. Przedstawiciel Białego Domu zastrzegł, że żadne spotkanie nie zostało jeszcze zaplanowane. Pierwsza runda negocjacji w Islamabadzie zakończyła się niepowodzeniem. Główne sporne kwestie to irański program jądrowy oraz swoboda żeglugi przez cieśninę Ormuz.

Polska: Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej rekomendowało dr. Mateusza Szpytmę, obecnego zastępcę prezesa IPN, na stanowisko prezesa tej instytucji. Rekomendacja została przekazana przedstawicielowi Kancelarii Sejmu. Szpytma jest historykiem, absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, związanym z IPN od 2000 roku, a od 2016 roku pełniącym funkcję zastępcy prezesa. Konkurs ogłoszono po tym, jak dotychczasowy prezes Karol Nawrocki objął urząd prezydenta RP. Poprzedni kandydat rekomendowany przez Kolegium, dr hab. Karol Polejowski, nie uzyskał wymaganej większości w Sejmie. Ostateczna decyzja należy do Sejmu, który powołuje prezesa za zgodą Senatu.

Reklama

Polska: Poseł Konrad Berkowicz z Konfederacji podczas wystąpienia w Sejmie rozwinął papierową flagę Izraela z umieszczoną w miejscu Gwiazdy Dawida swastyką, porównując Izrael do III Rzeszy. Ambasada Izraela w Polsce zdecydowanie potępiła to zachowanie, określając je jako antysemicki akt, tym bardziej dotkliwy w izraelski Dzień Pamięci o Holokauście, gdy ocaleni z Holokaustu maszerowali w Auschwitz. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty interweniował podczas przemówienia i wydał oświadczenie, w którym stwierdził, że w polskim parlamencie nie ma miejsca na symbole nawiązujące do antysemityzmu. Jeden z posłów wezwał do zawiadomienia prokuratury.

Europa: Zbigniew Ziobro, były minister sprawiedliwości w rządach PiS, który od stycznia 2026 roku przebywa na Węgrzech z azylem politycznym, skomentował porażkę Viktora Orbana w wyborach parlamentarnych. Zapytany przez Polsat News o dalsze plany, odparł, że „czas pokaże” i nie wykluczył zmiany miejsca pobytu. Lider zwycięskiego ugrupowania Peter Magyar deklarował przed wyborami, że w przypadku wygranej Ziobro zostanie przekazany polskim władzom. Polska prokuratura zamierza postawić byłemu ministrowi zarzuty w śledztwie dotyczącym nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości.

Polska: Szefowie klubów parlamentarnych koalicji rządzącej mają złożyć w tym tygodniu do Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej wniosek o postawienie byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry przed Trybunałem Stanu. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty poinformował, że decyzja jest powiązana z wynikami wyborów na Węgrzech. Prokuratura postawiła Ziobrze 26 zarzutów, w tym związanych z aferą Funduszu Sprawiedliwości. Wniosek o odpowiedzialność konstytucyjną wymaga podpisów co najmniej 115 posłów, a następnie uchwały Sejmu większością trzech piątych głosów.

Polska: Prokuratura Okręgowa w Warszawie zatrzymała Marcina D., byłego męża Marty Kaczyńskiej, w sprawie dotyczącej wielomilionowych oszustw i prania brudnych pieniędzy. Rzecznik prokuratury prok. Piotr Antoni Skiba poinformował, że zatrzymano również inne osoby, które zostały przetransportowane do Warszawy. Marcin D. był już wcześniej zatrzymywany — w 2015 roku Centralne Biuro Antykorupcyjne postawiło mu zarzuty kierowania zorganizowaną grupą przestępczą, wyłudzenia ponad 14 milionów złotych z PFRON oraz prania brudnych pieniędzy. W grudniu 2017 roku do sądu trafił akt oskarżenia obejmujący dziewięć osób.

Wielkopolskie: Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotyczącą budowy tzw. zamku w Stobnicy, potwierdzając tym samym legalność wcześniej wydanych decyzji administracyjnych. Sąd uznał, że przekroczenie deklarowanej powierzchni budowy nastąpiło w trakcie realizacji inwestycji, a nie w chwili wydania decyzji, i nie stanowi podstawy do jej wzruszenia. Pełnomocniczka inwestora poinformowała, że wszystkie postępowania administracyjne zostały prawomocnie zakończone, a budowa formalnie trwa. Równolegle przed Sądem Rejonowym w Obornikach toczy się odrębny proces karny dotyczący nieprawidłowości przy budowie.

Śląskie: Koalicja organizacji społecznych zaapelowała do prezydenta Katowic Marcina Krupy i radnych o przyjęcie projektu Strefy Czystego Transportu z jednoczesnym zobowiązaniem do jej szybkiej rewizji i rozszerzenia. Organizacje akceptują łagodny start SCT, krytykując jednak projekt jako „kadłubkowy” — strefa ma obejmować jedynie 0,3% powierzchni miasta, a zakaz wjazdu dla 20-letnich diesli wejść w życie dopiero w 2034 roku. Apelujący wskazują, że projekt ignoruje unijne normy jakości powietrza obowiązujące od 2030 roku i postulują obowiązkową aktualizację zasad strefy już po dwóch lub trzech latach.

Śląskie: Druga ekspertyza techniczna chorzowskiej estakady potwierdziła, że obiekt znajduje się w stanie przedawaryjnym, a poziom zagrożenia jest krytyczny — nośność obniżono z klasy B do najniższej klasy E. Raport firmy GF MOSTY na ponad 650 stronach wskazuje na wieloletnie zaniedbania: brak iniekcji kanałów kablowych, korozję cięgien sprężających oraz lokalne ubytki ochronnych właściwości betonu. Eksperci zalecają rozbiórkę w ciągu pięciu lat, dopuszczając przejściowo ograniczony ruch — jednym pasem dla pojazdów do 3,5 tony oraz jednym torem tramwajowym — pod warunkiem wykonania prac naprawczych i stałego monitoringu. Ekspertyza kosztowała 648 tysięcy złotych i została dofinansowana przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię.