Powyżej 1 mld zł będzie kosztować budowa siedziby i wystawy stałej Muzeum Historii Polski (MHP) – ustaliła Najwyższa Izba Kontroli. To ponad trzy razy więcej niż pierwotnie zakładano. Do tej pory trzykrotnie przekładano również termin zakończenia inwestycji. Ma to związek z decyzją, którą w 2016 r. podjął minister kultury – samowolnie i wbrew ustawie o finansach publicznych zgodził się na niemal dwukrotne zwiększenie powierzchni budynku. Istotne dla tej inwestycji były także niewłaściwie przeprowadzone przez władze MHP postępowania przetargowe. I choć, zdaniem NIK, jest szansa na to, że siedziba muzeum zostanie otwarta w drugiej połowie 2023 r., to główna ekspozycja (wystawa stała) – najwcześniej w drugiej połowie 2025 r. Najniższa oferta na jej wykonanie złożona w grudniu 2022 r., wyniosła 647,5 mln zł, tymczasem suma przeznaczona na ten cel to ok. 267 mln zł. Do tej pory nie wybrano wykonawcy wystawy stałej. Zdaniem NIK założenia programu „Budowa MHP" przygotowane w lipcu 2015 r. przez władze muzeum i ówczesnego ministra kultury były nie do osiągnięcia w przewidywanym czasie i przy planowanych kosztach. Przyjęto bowiem, że budowa placówki o powierzchni 24 tys. m² zakończy się do listopada 2019 r., a koszt inwestycji wyniesie 310 mln zł. W programie wskazano teren Cytadeli Warszawskiej jako lokalizację siedziby Muzeum Historii Polski, ale wykorzystane dane dotyczyły poprzedniej lokalizacji – placówka miała powstać nad Trasą Łazienkowską w okolicy Zamku Ujazdowskiego. Jeśli chodzi o koszty inwestycji przyjęto, że plan finansowy „prezentuje wstępny szacunek przewidywanych nakładów”, a „urealnienie wyceny będzie możliwe w miarę postępu prac projektowych”.Kontrola przeprowadzona przez NIK pokazała, że przygotowując projekt programu dla rządu władze muzeum nie przeprowadziły analiz określających ryzyka związane z realizacją przedsięwzięcia, a jedną z głównych przyczyn niewłaściwego opracowania projektu, było wyznaczenie przez ówczesnego ministra kultury krótkiego terminu na wykonanie tego zadania. Rząd uchwalił program w lipcu 2015 r., wyznaczając termin realizacji na listopad 2019 r., mimo że Muzeum Historii Polski nie miało jeszcze prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (wydzielenie nieruchomości przez Ministerstwo Obrony Narodowej nastąpiło dopiero dwa lata później – 31 sierpnia 2017 r.) oraz zamiennego pozwolenia na budowę (zostało wydane w maju 2017 r.). Ostatecznie pierwotnych założeń programu nie zrealizowano, ponieważ w latach 2015-2017 opracowywano nową koncepcję funkcjonalno-użytkową placówki, dostosowując dokumentację projektową opracowaną na potrzeby Muzeum Wojska Polskiego do potrzeb Muzeum Historii Polski. Wbrew ustawie o finansach publicznych, wg której programy wieloletnie ustanawia rząd, w 2016 r. nowy minister kultury wprowadził zasadnicze zmiany, w porównaniu z pierwotnymi założeniami. Rząd zaakceptował je dopiero w październiku 2017 r., godząc się na niemal dwukrotne zwiększenie powierzchni muzeum, podwyższenie kosztów inwestycji o ok. 113% i przedłużenie budowy o rok. Kolejne modyfikacje zostały zaakceptowane w 2018 r. i 2021 r. Na ich podstawie powierzchnię budynku zwiększono do niemal 45 tys. m², koszt inwestycji do ponad 757 mln zł, a termin jej zakończenia przesunięto na maj 2023 r. Program wieloletni Budowa Muzeum Historii Polski: \n2015 r. - akceptacja programu\ntermin zakończenia – listopad 2019 r.\n\n\n\npowierzchnia - 24 000 m2\n\n\n\nkoszt budowy - 310 mln zł\n \ntermin zakończenia – listopad 2020 r.\n\n\n\npowierzchnia - 44 700 m2\n\n\n\nkoszt budowy - 659 270 tys. zł\n \ntermin zakończenia – luty 2021 r.\n\n\n\npowierzchnia - 44 856 m2\n\n\n\nkoszt budowy - 757 270 tys. zł\n \ntermin zakończenia – maj 2023 r.\n\n\n\npowierzchnia - 44 856 m2\n\n\n\nkoszt budowy - 757 270 tys. zł\n Zdaniem NIK ani kosztów, ani terminu zakończenia inwestycji wyznaczonych w 2021 r. nie uda się utrzymać. Dodatkowe wydatki poza programem, już poniesione, a także zaplanowane to 176 mln zł, a do tego trzeba jeszcze doliczyć roszczenia generalnego wykonawcy inwestycji oraz całkowity koszt budowy wystawy stałej. W związku z tym, po zakończeniu kontroli przeprowadzonej przez NIK, rząd wystąpił do Komisji Europejskiej o zatwierdzenie 1,2 mld zł dotacji w ramach pomocy publicznej na budowę Muzeum Historii Polski – zarówno siedziby placówki, jak i wystawy stałej. Na początku marca 2023 r. KE zatwierdziła te środki. Zdaniem rządu 1,2 mld zł to całkowity szacowany koszt realizacji projektu. NIK wskazuje jednak, że wciąż nie wiadomo jakie środki pochłonie wystawa stała, ponieważ 13 lutego 2023 r. MHP unieważniło kolejne postępowanie na jej wykonanie, zainstalowanie i uruchomienie. Powodem były zbyt wysokie ceny zaproponowane w ofertach – ponad dwukrotnie wyższe od zaplanowanej kwoty na ten cel. Zmiany, zmiany, zmiany Muzeum Historii Polski utworzono w maju 2006 r. Placówka prowadziła zarówno bieżącą działalność wystawienniczą, edukacyjną, naukową i promocyjną, jak i prace związane z tworzeniem siedziby i wystawy stałej. Jednak dopiero w 2009 r. władze muzeum ogłosiły, przeprowadziły i rozstrzygnęły międzynarodowy konkurs architektoniczny na budowę siedziby MHP z lokalizacją nad Trasą Łazienkowską w okolicy Zamku Ujazdowskiego w Warszawie. Decyzja o finansowaniu budowy została jednak wstrzymana w 2010 r., a MHP usunięto z listy projektów priorytetowych, które miały być realizowane ze środków europejskich. W 2011 r. władze muzeum ogłosiły i rozstrzygnęły konkurs na koncepcję ekspozycji stałej, w którym nagrodą było zaproszenie do negocjacji dotyczących realizacji projektu. Wiosną 2015 r. rozpoczęły się rozmowy ówczesnych ministrów kultury i obrony w sprawie nowej lokalizacji placówki – na terenie Cytadeli Warszawskiej. Zaledwie miesiąc wcześniej, na spotkaniu w Kancelarii Premiera władze muzeum dowiedziały się, że już zapadła decyzja o dostosowaniu projektu budynku przygotowanego dla Muzeum Wojska Polskiego do potrzeb siedziby MHP. Ostatecznie w lutym 2015 r., ustalono, że Muzeum Historii Polski zajmie główne miejsce w planowanym na terenie Cytadeli zespole muzealnym – obok Muzeum Wojska Polskiego, Muzeum X Pawilonu oraz Muzeum Katyńskiego. Zgodnie z ustaleniami z ministerstwem obrony w budynku MHP ma także zostać wydzielonych 8 tys. m² na potrzeby Muzeum Wojska Polskiego. Po tych ustaleniach władze Muzeum Historii Polski zostały zobowiązane do niezwłocznego przygotowania projektu dotyczącego programu budowy placówki. Ze względu na ten pośpiech, założenia przygotowanego programu odnosiły się do innego budynku w innej lokalizacji, a plan finansowy został określony „na podstawie kosztów realizowanych inwestycji o podobnej złożoności” i miał być urealniany „w miarę postępu prac projektowych”. Nie przeprowadzano analiz określających ryzyka związane z budową muzeum w nowym miejscu i adaptacji projektu innej placówki na potrzeby siedziby MHP. W wyniku wniosku, który NIK sformułowała po kontroli w 2015 r., Ministerstwo kultury zidentyfikowało te ryzyka dopiero w 2017 r. wskazując mocne i słabe strony przedsięwzięcia oraz szanse i zagrożenia związane z budową MHP. Mocne strony przedsięwzięcia: \npierwsza w Polsce instytucja, która prezentuje w pełnej formie historię dziejów Polski;\n\n\n\nogólnopolski i międzynarodowy wymiar Programu;\n\n\n\naktywizacja polityki państwa w dziedzinie polityki pamięci;\n\n\n\nnajwiększy i najnowocześniejszy obiekt muzealny.\n Słabe str…