Prof. Skubała: Zróbmy wszystko, aby ludzie na powrót zachwycili się Ziemią

Informacja Prasowa · 23 listopada 2022

Treść wystąpienia profesora Piotra Skubały podczas wydarzenia Bezpieczna Żywność Forum’22 koalicji Future Food 4 Climate, które odbyło się 19 listopada 2022 w Warszawie.

„Zatrzymać, odbudować i umocnić”

prof. dr hab. Piotr Skubała, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Przyrodniczych, Instytut Biologii, Biotechnologii i Ochrony Środowiska

Naukowcy ogłosili czerwony alarm dla Ziemi. Ukazujące się obszerne analizy naukowców są coraz bardziej dramatyczne. W różnych opracowaniach na określenie sytuacji, w której się znaleźliśmy, można znaleźć takie terminy jak: „kryzys klimatyczny”, „katastrofa klimatyczna”, „Ziemia w fazie szklarni”, „biologiczna anihilacja”, „ekoapokalipsa”.

Musimy zatrzymać szaleństwo, które ogarnia nasz świat. Dowodów na to, mamy aż nadto:

Przekroczyliśmy już pięć z dziewięciu granic planetarnych, które wyznaczają bezpieczną strefę gospodarowania naszą planetę dla ludzkości.
Dziewięć z trzynastu punktów krytycznych dla klimatu zostało uruchomionych.
Masa ludzkiej technosfery (w dużej części beton) jest dzisiaj większa od biomasy wszystkich organizmów na Ziemi.
Masa plastików jest dwukrotnie większa niż biomasa wszystkich zwierząt.
Doprowadziliśmy do zmniejszenie biomasy na Ziemi o połowę od początków cywilizacji, a biomasa dzikich ssaków jest mniejsza o 83%.

W jednym z ostatnich raportów IPCC autorzy podkreślają, że patrzymy na zamykające się okno. Jeżeli nie zatrzymamy tego szaleństwa cena będzie niezwykle cena, oznaczać będzie śmierć i cierpienie miliardów ludzkich i pozaludzkich istnień.

Musimy odbudować bezpieczny i szczęśliwy świat dla ludzi oraz milionów gatunków zamieszkujących tą planetę. Jak tego dokonać? Rozwiązania mamy dobrze opracowane, znaleźć je można w ostrzeżeniach naukowców z całego świata, analizach różnych ośrodków badawczych, dokumentach agend ONZ, czy Unii Europejskiej. Oto kilka z nich:

Naukowcy z całego świata ogłaszając klimatyczny stan wyjątkowy w 2019 roku wskazują m.in. na konieczność ograniczenia zużycia paliw kopalnych i zastąpienia ich niskoemisyjnymi źródłami odnawialnymi, nieodzowność zapewnienia ochrony i przywracania ekosystemów Ziemi, zmianę sposobu odżywiania się w kierunku diety opartej na roślinach, a także zerwanie z nieustannym dążeniem do wzrostu gospodarczego i do zamożności.
Europejski Zielony Ład zakłada m.in. spadek emisji CO₂ o 55% do 2030 roku i zerową emisję CO₂ do połowy wieku.
Unijna Strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 zakłada wprowadzenie skutecznej ochrony dla co najmniej 30% obszarów lądowych i 30% ekosystemów morskich w Unii Europejskiej i wyznaczenie ścisłej ochrony na 1/3 obszarów chronionych.
Zawarcie „Globalnego Porozumienia dla Przyrody” oznacza wprowadzenie ochrony dla 30% lądów i oceanów na świecie do 2030 roku i 50% lądów i oceanów do 2050 roku. Zdaniem naukowców to konieczne jeżeli chcemy ograniczyć globalne ocieplenie do 1,5 st. C i ocalić miliony gatunków zwierząt i roślin przed zagładą.

Jak zrealizować te niezbędne działania, umocnić je i stworzyć świat, w którym pragniemy żyć? Aby to się stało musimy na powrót poczuć się częścią biosfery. Musimy pokochać miejsce w którym żyjemy, Ziemię. Musimy zrozumieć, że nasza planeta oparta jest w istocie na pomocy i wzajemnej współpracy. Każdy gatunek jest ważny, każdy jest potrzebny, spełnia określoną ważną rolę dla całej wspólnoty życia. A my jesteśmy jedną z wielu nitek w tkaninie życia. W naszym świecie nie ma istot prawdziwie samotnych. Wszyscy jesteśmy związani z całą resztą i zależni od innych. Kluczem do przeżycia naszego gatunku jest współdziałanie z naturą. Naszym wspólnym ważnym zadaniem jest sprawienie, abyśmy zaczęli postrzegać świat wokół nas jako przyjazny, harmonijny, oparty o interakcje symbiotyczne, wzajemną pomoc. Bo taki on w istocie jest. W jednej z książek wydanej przez Cambridge Scholars Press prof. Marek Oziewicz i ja zawarliśmy takie stwierdzenie: „"Darwinowskie idee, wśród których koncepcje bezlitosnej konkurencji i przeżywanie najstosowniejsze, należały do najbardziej istotnych, nadal są fundamentem naszego współczesnego myślenia o przyrodzie". To zdanie musi stać się wreszcie nieaktualne.

Istotną, w naszym zaburzonym świecie, pozostaje jeszcze jedna kwestia. Aby mieć wystarczającą determinację do budowy pożądanego świata musimy umieć wyobrazić sobie przyszłość opartą na nadziei. Pomarzmy przez chwilę i przenieśmy się do 2050 roku:

W 2050 roku wspominamy Polskę jako kraj, w którym w 2030 roku przestaliśmy wydobywać węgiel, a ostatnią elektrownię węglową zamknęliśmy w 2035 roku. Byliśmy liderami sprawiedliwej transformacji w Europie.
W 2050 roku w większości miejsc na Ziemi powietrze jest wilgotne i rześkie, nawet w aglomeracjach miejskich. Zawdzięczamy to masowemu sadzeniu drzew, ruchowi na rzecz zazieleniania we wszystkich krajach.
W 2050 roku żywność kupujemy z małych, lokalnych farm i od lokalnych producentów. Wspólnoty mieszkaniowe tworzą kooperatywy spożywcze.
Jedzenie rośnie wszędzie – w ogrodach społecznych, na dachach, w szkołach, na balkonach. Białko zwierzęce i nabiał niemal zniknęło z naszej diety.
Troszczenie się o przyrodę i zwierzęta stało się dla większości ludzi tak samo ważne jak troszczenie się o siebie.

Zróbmy wszystko, aby ludzie na powrót zachwycili się Ziemią, bioróżnorodnością, przyrodą, pokochali zwierzęta – starszych braci. Sprawmy aby życie, bioróżnorodność, zwierzęta, rośliny zaczęły być traktowane jako największy i najbardziej doceniany skarb ludzkości.

Materiał otrzymaliśmy dzięki uprzejmości Green REV Institute.