Podsumowanie wiadomości

Naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej. Podsumowanie wydarzeń i komentarzy

Sebastian Pypłacz ·

Polska: Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz przekazał, że pierwsze alerty w wojsku związane z rosyjskim atakiem na Ukrainę uruchomiono w piątek o godz. 1.40. Następnie włączono naziemne systemy obrony przeciwlotniczej i poderwano dyżurne pary myśliwców. W działaniach uczestniczyły polskie F-16, szwedzkie Gripeny, samolot rozpoznawczy firmy Saab oraz holenderski tankowiec. Według ministra rosyjskie obiekty naruszyły polską przestrzeń powietrzną, a służby zabezpieczyły ich szczątki w Mołodyczu, Rudniku nad Sanem i Nowym Lipowcu. Do Polski wleciał m.in. rosyjski pocisk Ch-101, odpalany z powietrza i mający ponad siedem metrów długości.

Polska: Premier Donald Tusk poinformował, że obiekty, które spadły na terytorium Polski, są rosyjskie. Jego zdaniem wszystko wskazuje na intencjonalną prowokację Rosji. Dodał, że taką ocenę podzielają partnerzy zagraniczni, w tym sekretarz generalny NATO. Według premiera nieprzypadkowe jest to, że w pobliskiej Nowej Dębie trwają ćwiczenia wojskowe państw Koalicji Chętnych i wizyta ministrów obrony kilku z tych państw. Tusk poinformował, że rozmawiał z sekretarzem generalnym NATO Markiem Ruttem i liderami europejskimi. Zapowiedział też, że Rutte przyjedzie w sobotę do Warszawy. Współpracę z prezydentem w sprawach bezpieczeństwa ocenił jako bezzarzutną.

Polska: Sekretarz generalny NATO Mark Rutte nazwał wyraźnie niebezpiecznym nocne naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej podczas zmasowanych rosyjskich ataków na Ukrainę. Uznał je za konsekwencję wojny Rosji przeciwko Ukrainie. Zadeklarował solidarność Sojuszu z Polską i dalsze wzmacnianie odstraszania i obrony.

Polska: Szwedzkie wojsko opisało nocną misję myśliwców Gripen nad Polską jako kilkugodzinną operację w trudnych warunkach. W nocy z czwartku na piątek, podczas jednego z większych rosyjskich ataków powietrznych na zachodnią Ukrainę, w polską przestrzeń powietrzną wtargnęły rakiety i najprawdopodobniej dron odrzutowy. Obiekty spadły w dwóch miejscach na Podkarpaciu i w jednym na Lubelszczyźnie. Według zastępcy dowódcy szwedzkich sił powietrznych Niclasa Magnussona piloci śledzili kilka obiektów przy złej pogodzie i ograniczonej widoczności. Misja wymagała tankowania w powietrzu po zmroku. W operacji, prowadzonej w ramach misji NATO, uczestniczyły też polskie F-16 i holenderski tankowiec.

Polska: Jak podaje „Bild”, polski rząd rozważa powołanie się na art. 4 traktatu NATO, który pozwala na pilne konsultacje sojuszników, po upadku rosyjskich obiektów na terytorium kraju. Według gazety rząd Niemiec odradza ten krok, uznając, że artykułu nie należy nadużywać, i nie otrzymał jeszcze formalnego wniosku. Polska powoływała się na art. 4 już w 2022 roku i we wrześniu 2025 roku. Prezydent USA Donald Trump stwierdził, że Putin wystrzelił drony i pociski w kierunku Polski przypadkowo.

Polska: Komisja Europejska zgodziła się w piątek na wypłatę Polsce ostatniej transzy z Krajowego Planu Odbudowy – 12,7 mld euro, czyli 54 mld zł. Według Komisji Polska w zadowalający sposób zrealizowała 76 z 77 kamieni milowych i celów. Przed przelewem pozytywną opinię muszą jeszcze wydać przedstawiciele państw członkowskich, którzy mają na to miesiąc. Całkowity budżet KPO dla Polski wynosi 54,71 mld euro – 25,27 mld euro to bezzwrotne dotacje, a 29,44 mld euro to preferencyjne pożyczki. Dotąd Polska otrzymała około 42 mld euro. Komisja musi zrealizować wszystkie płatności z tego instrumentu do 31 grudnia.

Polska: Polska i Stany Zjednoczone podpisały w Pentagonie umowę o badaniach, rozwoju i testowaniu technologii obronnych. Negocjacje trwały 17 lat. Dokument podpisano podczas wizyty wiceministra obrony narodowej Cezarego Tomczyka w Waszyngtonie. Polskie firmy i instytuty będą mogły uczestniczyć w pracach nad nowymi technologiami – od badań po testy – i korzystać z wyników wspólnych projektów. Pierwsze projekty dotyczą nowych materiałów wybuchowych do amunicji. Później planowana jest współpraca m.in. przy dronach i systemach ich zwalczania, broni laserowej, walce elektronicznej oraz małych reaktorach modułowych. Tomczyk rozmawiał też o stałej bazie wojsk USA w Polsce i dostawach dla samolotów F-35.

Polska: Trybunał Konstytucyjny opublikował komunikat uzupełniający do uchwał Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK, które na wniosek Waldemara Żurka wyraziło zgodę na uchylenie immunitetów prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Wskazano, że do podjęcia takiej uchwały nie jest wymagane kworum, a zgody dotyczą przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego, co obligowało Zgromadzenie do zawieszenia sędziów w czynnościach i obniżenia ich wynagrodzeń. Każda z trzech uchwał wobec Święczkowskiego dotyczy odrębnej sprawy – ustanie zawieszenia w jednej nie oznacza jego ustania w pozostałych. Obniżki wynagrodzenia o 50 proc. nie sumują się – stosuje się najwyższy poziom określony w uchwałach.

Polska: Sędzia Anna Korwin-Piotrowska nazwała „dość ekscentrycznym” pomysł Narodowego Banku Polskiego, aby spór o zarządzanie rachunkami Trybunału Konstytucyjnego rozstrzygnął sąd. W piątek NBP wysłał pisma do niej i do prezesa TK Bogdana Święczkowskiego. Wezwał w nich do wytoczenia powództwa o ustalenie, kto może dysponować środkami Trybunału, oraz do poinformowania banku o swoich działaniach do 27 listopada. Wcześniej NBP wstrzymał płatności TK. Korwin-Piotrowska przejęła obowiązki prezesa po odsunięciu Święczkowskiego. Jej zdaniem spór ma charakter ustrojowy, a nie cywilnoprawny, więc nie może trafić do sądu na podstawie art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego.