Podsumowanie wiadomości

Estonia zamknie od 1 grudnia wszystkie przejścia graniczne z Rosją

Sebastian Pypłacz ·

Europa: Estonia zamknie od 1 grudnia wszystkie przejścia graniczne z Rosją – poinformował minister spraw zagranicznych Margus Tsahkna. Decyzja jest odpowiedzią na próbę podpalenia fabryki dronów Threod Systems. Według władz zlecił ją rosyjski wywiad wojskowy GRU. Do próby ataku doszło 14 listopada – według Służby Bezpieczeństwa Wewnętrznego KAPO celem było wywołanie eksplozji. Zatrzymano osiem osób. Zdaniem ministra zamknięcie granicy ograniczy zdolność Rosji do prowadzenia wrogiej działalności i wzmocni przeciwdziałanie omijaniu sankcji. O decyzji poinformowano Finlandię, Łotwę i Litwę. Premier Kristen Michal określił incydent jako element szerszej kampanii wojny hybrydowej prowadzonej przez Rosję w Europie.

Zachodniopomorskie: W niedzielę w kompleksie leśnym we wsi Palczewice w gminie Darłowo odnaleziono ciało kobiety w stanie daleko posuniętego rozkładu. Według prokuratury oględziny odzieży i przedmiotów znalezionych przy zwłokach wskazują z dużym prawdopodobieństwem, że to zaginiona Emilia Koprowska – potwierdził to również jej mąż. Na miejscu czynności prowadził prokurator. 37-latka zaginęła 30 sierpnia w Darłowie, gdzie z mężem uczestniczyła w festiwalu muzyki techno. Między małżonkami doszło wówczas do kłótni, podczas której mężczyzna uszkodził samochód kobiety. Zaginięcie zgłoszono 1 września. W połowie września na wydmach odnaleziono jej telefon, a tydzień później – plecak z kluczami.

Europa: W niedzielę na błoniach na Letnej w Pradze odbył się protest przeciwko rządowemu projektowi likwidacji abonamentu i finansowania mediów publicznych z budżetu państwa. Według organizatorów – inicjatywy Milion Chwil dla Demokracji – wzięło w nim udział od 350 tys. do 450 tys. osób. Byłoby to największe zgromadzenie w historii Republiki Czeskiej. Policja nie podała liczby uczestników. Protestujący uważają, że zmiany zagrażają niezależności nadawców publicznych. W petycji zażądano m.in. przeprosin za nocne głosowanie nad projektem oraz odwołania Tomia Okamury z funkcji przewodniczącego Izby Deputowanych. Politycy koalicji premiera Andreja Babisza skrytykowali demonstrację, a szef MSZ zapewnił, że rząd wprowadzi zmiany.

Małopolskie: Rodzina Michała Oksińskiego, sprawcy zamachu na Rynku Głównym w Krakowie, wydała oświadczenie w sprawie jego pogrzebu. Krewni zwrócili się do mediów o uszanowanie prywatności, godności i żałoby bliskich. Uroczystości mają charakter prywatny – rodzina nie zgodziła się na obecność przedstawicieli mediów, fotoreporterów i ekip telewizyjnych, rejestrowanie przebiegu pogrzebu ani fotografowanie bliskich bez ich zgody. Nie pozwoliła też na przeprowadzanie wywiadów, zadawanie pytań ani nawiązywanie kontaktu podczas uroczystości. Rodzina zapowiedziała, że w przypadku naruszenia dóbr osobistych, prawa do prywatności lub bezprawnego wykorzystania wizerunku może podjąć kroki prawne.

Europa: Łotewskie partie Zjednoczona Lista i Sojusz Narodowy porozumiały się w sprawie utworzenia nowego rządu i podziału stanowisk – poinformował premier Andris Kulbergs. Po wyborach z 3 października oba ugrupowania mają łącznie 51 mandatów w 100-osobowym parlamencie. Centrowa Zjednoczona Lista zdobyła 41 miejsc, a prawicowy Sojusz Narodowy 10. Sojusz Narodowy ma wskazać kandydatów na ministrów spraw wewnętrznych, polityki społecznej i kultury. Dokumenty koalicyjne nie zostały jeszcze podpisane. Wśród priorytetów rządu premier wymienił bezpieczeństwo, uporządkowanie finansów publicznych i wzrost gospodarczy. Zapowiedział też comiesięczny dialog z opozycją. Nowa Jedność i Postępowcy nie zostały zaproszone do dalszych negocjacji.

Świat: Rakieta Vulcan Centaur należąca do United Launch Alliance uległa w niedzielę awarii około 10 minut po starcie z Przylądka Canaveral na Florydzie i nie weszła na orbitę. Utracono 40 satelitów sieci Amazon Leo – systemu internetu satelitarnego konkurującego ze Starlinkiem. Przyczyny awarii nie są znane – ULA poinformowała, że nie dysponuje jeszcze konkretnymi danymi. Był to pierwszy start Vulcan Centaur z satelitami tej sieci. Docelowo ma ona liczyć 3200 satelitów, dotąd umieszczono w kosmosie ok. 400. Podczas dwóch wcześniejszych misji Vulcana wystąpiły problemy z silnikami wspomagającymi. Amazon zadeklarował zaufanie do ULA.

Mazowieckie: Na dwóch pomnikach w Warszawie – Żołnierzy 1. Armii Wojska Polskiego na Skwerze Więźniów Politycznych Stalinizmu oraz Bohaterów Getta przy Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN – wymalowano napis „Slava UPA”. Służby miejskie wyczyściły pomniki w nocy z soboty na niedzielę. Prezydent stolicy Rafał Trzaskowski ocenił, że ze względu na skalę podobnych incydentów w innych miastach należy brać pod uwagę zaplanowaną prowokację. Według niego służby ustalają zarówno wykonawców, jak i zleceniodawców. Policja przeprowadziła na miejscu czynności z udziałem grupy dochodzeniowo-śledczej i technika kryminalistyki. Sprawcy nie zostali jeszcze zatrzymani.

Europa: Rząd Serbii rozwiązał umowę z firmą Jareda Kushnera, zięcia prezydenta USA Donalda Trumpa – poinformowała minister budownictwa Aleksandra Sofronijević. Umowa dotyczyła budowy luksusowego kompleksu komercyjno-mieszkalnego z kasynem w miejscu dawnego budynku Sztabu Generalnego w Belgradzie, zbombardowanego przez NATO w 1999 r. W listopadzie 2024 r. rząd zniósł ochronę konserwatorską budynku, co otwierało drogę do jego wyburzenia. W tej sprawie toczy się proces ministra kultury Nikoli Selakovicia i innych urzędników oskarżonych o nadużycie władzy – nie przyznali się do winy. Ustępujący obóz rządzący przegrał 25 października przedterminowe wybory parlamentarne z Listą Studencką.