Polska wymieniła węgiel na gaz. Rachunek za paliwo urósł o 143%
Patryk Białas ·
Od 2020 roku polskie ciepłownictwo spala o 19% więcej gazu i płaci za niego o 143% więcej. Tak wynika z raportu Forum Energii „Transformacja ciepłownictwa w Polsce. Edycja 2026”, opublikowanego 4 listopada. Gaz wypiera węgiel. W latach 2015–2024 jego udział w energii zużywanej do produkcji ciepła wzrósł z 8 do 18%.
Tymczasem 82% gazu sprowadzamy z zagranicy. Ciepłownie systemowe spalają go dziś 2,6 mld m³, czyli dwa i pół raza więcej niż w 2015 r. Węgiel, który ten gaz zastępuje, importujemy w niespełna jednej piątej.
Węgiel taniej też nie wychodzi. Ciepłownictwo płaci za niego o 46% więcej niż w 2020 r., choć spala go o 19% mniej. Biomasa przy niezmienionym zużyciu zdrożała o 136%. Autorzy raportu, dr inż. Arkadiusz Musiał, Piotr Kleinschmidt i Andrzej Rubczyński, piszą wprost, że żadne paliwo kopalne nie chroni przed szokami cenowymi.
Od 2015 r. wydaliśmy na paliwa kopalne do ogrzewania 296 mld zł, z czego 214 mld zł zapłaciły domy z własnym kotłem. Na Śląsku ponad połowa ciepła z sieci wciąż pochodzi z węgla, a cena jest trzecia najwyższa w kraju, po lubuskim i podkarpackim, gdzie dominuje gaz. Region ma też trzecie najwyższe koszty dystrybucji, bo najdłuższą w Polsce sieć w stosunku do produkcji.
2 listopada do wykazu prac legislacyjnych rządu trafił projekt resortu energii z trzema zmianami dla ciepłownictwa. Dwie z nich dotyczą ciepła, którego ciepłownia nie musi wytwarzać ze spalania paliw: ciepło odpadowe ma dostać gwarancje pochodzenia w ustawie o OZE, a Prawo wodne ma pozwolić wielkoskalowym pompom ciepła czerpać ciepło z rzek i jezior. Trzecia otwiera ciepłowniom piaskownicę regulacyjną, czyli odstępstwa od części wymagań URE przy innowacyjnych projektach. Rada Ministrów ma przyjąć projekt w II kwartale 2027 r. Do tego czasu ciepłownie kupują gaz po cenach z rynku.
Raport wskazuje jeszcze jedno paliwo spoza importu. Polska może wytwarzać ponad 3 mld m³ biometanu rocznie. Więcej niż spalają dziś ciepłownie systemowe. Autorzy nazywają przestawienie istniejących kogeneracji gazowych na biogaz i biometan „szczególnie obiecującym kierunkiem”. Od 2014 r. przybyło 1,68 GWe mocy w kogeneracji gazowej. Czyli bloków, które da się zasilić gazem z polskich biogazowni.