Polska: Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych i skierował ją w trybie następczym do Trybunału Konstytucyjnego – przepisy wchodzą w życie, a równolegle zbada je TK. Ustawę opublikowano w czwartek wieczorem w Dzienniku Ustaw. Rząd szacuje wpływy z podatku na 4 mld zł rocznie, a koszt programu CPN w 2026 r. wyniósł 5,2 mld zł. Minister finansów Andrzej Domański zapowiedział obniżkę VAT i akcyzy, która ma oznaczać spadek cen paliw o 1,2–1,3 zł na litrze jeszcze pod koniec tygodnia. Program ma obowiązywać co najmniej do końca roku. Świat: Prezydent Rosji Władimir Putin wygłosił doroczne orędzie do narodu, w którym ocenił, że świat znajduje się w punkcie zwrotnym, a rozwój technologii może prowadzić do globalnej zagłady. Wskazał na potrzebę zapobiegania scenariuszom katastroficznym i zachowania globalnego bezpieczeństwa oraz uznał kolejne konflikty międzynarodowe za bardzo prawdopodobne. Odnosząc się do wojny w Ukrainie, stwierdził, że nie rozpoczęła jej Rosja, a ukraińskie ataki na rosyjskie rafinerie kosztowały kraj ok. 1 proc. PKB. Zapewnił, że Rosja nie zamierza atakować państw Unii Europejskiej, lecz w razie agresji odpowie. Świat: 50-letnia Christa Pike, skazana za zamordowanie koleżanki z klasy, przeżyła próbę egzekucji w Tennessee w USA – miała być pierwszą kobietą straconą w tym stanie od ponad 200 lat. Po podaniu dwóch dawek pentobarbitalu została przewieziona do szpitala, a jej stan prawnicy określają jako krytyczny. Departament Więziennictwa stanu twierdzi, że działał zgodnie z prawem i protokołem zatwierdzonym przez biuro prokuratora generalnego. Gubernator Bill Lee zapowiedział dogłębne dochodzenie i czasowo wstrzymał wszystkie egzekucje. Obrońcy zamierzają przeciwdziałać kolejnej próbie, powołując się na VIII poprawkę do Konstytucji USA zakazującą okrutnych kar. Świat: Brytyjskie Biuro Operacji Handlowych Morskich poinformowało, że 1 października supertankowiec przepływający przez cieśninę Ormuz został trafiony nieznanym pociskiem, po czym na jednostce wybuchł pożar. Według komunikatu, opartego na informacjach od osób trzecich, załoga jest bezpieczna – nie podano szczegółów przebiegu ataku ani skali uszkodzeń. To kolejny incydent w tym rejonie – 29 września niezidentyfikowane pociski trafiły trzy tankowce pod banderą Liberii. Cieśnina pozostaje główną osią konfliktu amerykańsko-irańskiego – Teheran ogranicza żeglugę, akwen jest zaminowany, a USA blokują dostęp do irańskich portów. Europa: Ukraina otrzyma w najbliższym czasie amunicję kalibru 20 mm do myśliwców F-16 od kilku państw europejskich, w tym Hiszpanii, Belgii i Polski – poinformował szef ukraińskiego MSZ Andrij Sybiha. Polska rozpoczęła już przekazywanie amunicji. Według ministra F-16 są obecnie najskuteczniejszą alternatywą dla kosztownych systemów obrony powietrznej w zwalczaniu rosyjskich dronów odrzutowych i są wykorzystywane na dużą skalę. Wcześniej Bloomberg informował, że Ukraina planuje zakup dziesiątek tysięcy sztuk takiej amunicji – zestrzelenie jednego drona wymaga średnio ok. 150 nabojów, a dzienne zapotrzebowanie może sięgać 10 tys. sztuk. Europa: Ukraina po raz pierwszy użyła w warunkach bojowych taktycznego pocisku balistycznego własnej produkcji FP-7 – poinformował w czwartek prezydent Wołodymyr Zełenski, zapowiadając rozpoczęcie produkcji. Rakietę opracowuje ukraińska spółka Fire Point, która wytwarza także drony uderzeniowe dalekiego zasięgu oraz pociski manewrujące FP-5 Flamingo. Prezes firmy Iryna Terech podczas wrześniowych targów zbrojeniowych w Kielcach wskazywała, że kluczowym projektem przedsiębiorstwa pozostaje ukraiński program balistyczny. Mazowieckie: Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła 18 września śledztwo w sprawie żądania i przyjmowania korzyści majątkowych przez koordynatora prosektorium stołecznego Szpitala Południowego Artura Habowskiego oraz znieważania zwłok. Śledczy badają zdarzenia z okresu od lutego 2021 r. do lipca 2026 r. Nikt nie usłyszał zarzutów, a szczegóły mają zostać przedstawione w połowie października. Według ustaleń dziennikarzy koordynator przez lata oferował rodzinom zmarłych usługi pogrzebowe i przyjmował pieniądze od zakładów pogrzebowych, korzystając z procedury, w myśl której wydawał karty zgonu. Po publikacji stracił pracę. Śledztwo wszczęto także w sprawie podobnego procederu w szpitalu przy ul. Banacha. Polska: Prokurator ze śląskiego wydziału przestępczości zorganizowanej Prokuratury Krajowej przedstawił zarzuty kolejnym 11 osobom w śledztwie dotyczącym Collegium Humanum. Dotyczą one m.in. kierowania zorganizowaną grupą przestępczą – usłyszały je dwie osoby – a także poświadczenia nieprawdy i prania pieniędzy. Wśród zatrzymanych są nauczyciele akademiccy oraz osoby zarządzające zagraniczną filią uczelni. Według ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka podejrzani zarobili ponad 22,5 mln zł na nielegalnym ułatwianiu pobytu w Polsce setkom cudzoziemców, głównie z Rosji i Białorusi, poprzez fałszywe dokumenty o studiach i zatrudnieniu. W śledztwie postawiono dotąd ponad 881 zarzutów 97 podejrzanym. Śląskie: Rybnik obchodzi 170-lecie kolei – 1 października 1856 roku do miasta wjechał pierwszy pociąg parowy. Uruchomienie linii Kolei Wilhelma dało impuls do rozwoju lokalnego przemysłu i trwale związało rozwój miasta z koleją. Program jubileuszu obejmuje wystawy, wykład, uroczysty przejazd Kolei Śląskich oraz zwiedzanie Zabytkowej Kopalni Ignacy. Obchody łączą oddolne inicjatywy społeczne, w tym twórców profilu Kolejowy Rybnik, z udziałem Kolei Śląskich, które świętują 15-lecie działalności. Zastępca prezydenta miasta Arkadiusz Marcol podkreśla znaczenie kolei dla rozwoju Rybnika, a radny Sebastian Śmieja wskazuje na potrzebę rozmowy o jej przyszłości. Śląskie: Prezydent Chorzowa Szymon Michałek zapowiada, że estakada w ciągu DK79 pozostanie zamknięta, a miasto dąży do jej rozbiórki i budowy nowego wiaduktu nad linią kolejową 131 w ramach nowego układu komunikacyjnego. Koncepcję konsultowano z władzami Katowic, Bytomia, województwa i Metropolii GZM. 28 września miasto złożyło wnioski o deklasyfikację DK79 do drogi powiatowej, co umożliwi finansowanie rozbiórki – jej koszt szacowany jest na ok. 10 mln zł. Wojewoda śląski, powołując się na najnowszą ekspertyzę, oczekuje przywrócenia ruchu na estakadzie. Prezydent wskazuje, że realizację planów może zatrzymać brak woli politycznej.