Właśnie mija miesiąc od wprowadzenia strefy czystego transportu w Katowicach. To bardzo krótki okres do analizy, czy strefa czystego transportu przyniosła mieszkańcom Katowic jakieś korzyści, czy nie. Jednak dziś nie o strefie, ale o wszystkich innych działaniach władz lokalnych, które mają przynieść poprawę jakości powietrza w naszym mieście oraz regionie. Myślę, że wielu z Was będzie zaskoczonych (pozytywnie)! Powietrze najczystsze [PM 10 PM2,5] od 16 lat, ale wciąż dalekie od zaleceń WHO Jestem naprawdę bardzo zaskoczony, że miasto Katowice nie trąbi o tej informacji, bo proszę Państwa, mamy sukces! I warto o tym mówić oraz pisać, zwłaszcza teraz kiedy tak często stawia się pod znakiem zapytania efekty działań na rzecz poprawy powietrza, czy ogólnie na rzecz zatrzymania zmian klimatycznych. Politycy na prawicy bardzo często podważają różnego rodzaju regulacje, podnosząc argumenty, że to moda narzucona przez zachód, która ma doprowadzić Europę do gospodarczego upadku. Sprawdźmy zatem, czy szereg inicjatyw podejmowanych przez władze zarówno te lokalne, jak i centralne przynosi efekty? Popatrzmy na dwa główne parametry PM 10 oraz PM 2,5, o których być może zapominamy w okresie letnim, ale które jak mantra są powtarzane przez większość ogólnopolskich mediów w sezonie zimowym (grzewczym). Oba parametry mówią o stężeniu pyłów zawieszonych w powietrzu z podziałem na ich średnicę tj. mniejszą lub równą niż 10 mikrometrów (PM 10) oraz mniejszą lub równą niż 2,5 mikrometra (PM 2,5). Sam pył zawieszony to mieszanina różnorodnych cząstek zawieszonych w powietrzu pochodzenia antropogenicznego lub naturalnego. Popatrzmy na dane pochodzące ze stacji GIOŚ zlokalizowanej przy ul. Kossutha w Katowicach (Osiedle Witosa) [dane z okres 01.01.2010 - 29.07.2026]: - średnie roczne PM 10 spadło z 57,6 µg/m³ (2010) do 25,4 µg/m³ (2025), to jest o ok. 56%; - roczna norma (40 µg/m³) była przekraczana każdego roku od 2010 do 2018, a od 2019 utrzymuje się już poniżej normy; - limit przekroczeń dobowych (35 dni/rok) był łamany co roku aż do 2019 włącznie ( w 2010 r. aż 135 dni ). Od 2020 r. liczba przekroczeń spada poniżej limitu (wyjątkiem był 2021 r. – 53 dni, powyżej limitu), w 2026 (dane do lipca) było takich dni 9; W przypadku PM 2,5 dane wyglądają następująco: - średnie roczne PM 2,5 spadło z 44,5 µg/m³ (2010) do 18,3 µg/m³ (2025), to jest o ok. 59%; - norma (25 µg/m³) była przekraczana co roku aż do 2018 włącznie. Od 2019 r. Katowice trwale mieszczą się poniżej tej normy; Mimo oczywistej poprawy jakości powietrza warto jednak zaznaczyć, że średnioroczne PM2.5 (18,3 µg/m³ w 2025 r.) jest wciąż ok. 3,7 razy wyższy niż zalecenie WHO z 2021 r. (5 µg/m³/rok). Warto również zaznaczyć, że dane pochodzą z jednej stacji i nie są miarodajne dla całego obszaru miasta.