68 procent respondentów w Hiszpanii, 71 w Holandii, 65 we Włoszech. To konkretne oczekiwanie: kto emituje więcej, płaci więcej. Nowy sondaż YouGov dla Beyond Fossil Fuels, na próbie 6156 respondentów w sześciu krajach UE, nie pyta już, czy Europejczycy chcą polityki klimatycznej. Pyta, jak ona ma wyglądać. I odpowiedź jest zaskakująco precyzyjna. 72 procent uważa, że najwięksi emitenci powinni płacić więcej niż mali. Tylko 9 procent chce równych stawek dla wszystkich. Jedynie 8 procent uważa, że firmy w ogóle nie powinny płacić. To nie jest spór o to, czy zasada „zanieczyszczający płaci" ma obowiązywać. Badanie mówi jasno, że średnio 59 procent Europejczyków jest za, a 23 przeciw. Otwartą kwestią jest: na jakich warunkach. Tu sondaż daje konkretną listę. 63 procent respondentów oczekuje, że firmy korzystające z darmowych uprawnień emisyjnych zagwarantują pracownikom przekwalifikowanie i dobre warunki pracy. 62 procent chce, by zaoszczędzone środki wracały w redukcję emisji, nie w dywidendy. Połowa oczekuje włączenia lokalnych społeczności w decyzje o transformacji przemysłu. To nie są postulaty ruchów klimatycznych. To oczekiwania większości. Także wśród elektoratów uznawanych za eurosceptyczne: 71 procent wyborców Fratelli d'Italia, 92 procent D66. Podobnie jasny jest pogląd na to, co robić z wpływami z opłat emisyjnych. Połowa Europejczyków chce, by rządy pobierały je i inwestowały wprost w dekarbonizację przemysłu. Tylko 18 procent popiera rezygnację z opodatkowania. Polska wyróżnia się na tym tle niższym poparciem dla większości rozwiązań. 40 procent za obciążeniem przemysłu, najmniej z sześciu badanych krajów. Ale różnica nie leży w oczekiwaniach wobec ETS, tylko w tym, kto o nich decyduje: elektorat Koalicji Obywatelskiej popiera podatek w 57, a elektorat PiS w 30 procentach. Nawet w kraju z najniższą średnią odsetek uważających, że firmy nie powinny płacić wcale, jest niższy niż 20 procent. 17 lipca, ponieważ Komisja Europejska przesunęła termin o dwa dni, poznamy propozycję reformy ETS. Polski rząd liczy na więcej darmowych uprawnień dla przemysłu energochłonnego i wzmocnienie Funduszu Modernizacyjnego. A sondaż YouGov dla Beyond Fossil Fuels pokazuje, czego oczekują obywatele: darmowe uprawnienia tak, ale pod warunkiem konkretnych zobowiązań. Nie bezwarunkowej kapitulacji.