Podczas gdy Polska dopiero przyspiesza swoją transformację energetyczną, wiele krajów Europy od lat konsekwentnie inwestuje w odnawialne źródła energii (OZE) i nowoczesne technologie ekologiczne. Unia Europejska wyznaczyła ambitne cele – osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku i redukcję emisji CO₂ o co najmniej 55% do 2030 roku. Jak wygląda realizacja tych planów w poszczególnych państwach? Niemcy są jednym z pionierów w zakresie transformacji energetycznej, znanej jako Energiewende. Od lat inwestują w rozwój energii wiatrowej i słonecznej, a także w rozwiązania magazynowania energii. Już w 2024 roku ponad 50% energii elektrycznej w Niemczech pochodziło z OZE. Największy udział miała energia wiatrowa z lądowych farm wiatrowych, które dostarczyły 113,5 miliarda kWh. Jednak wyzwaniem pozostaje niestabilność systemu – w okresach bez wiatru i słońca Niemcy wciąż muszą korzystać z gazu i węgla. Francja, w odróżnieniu od Niemiec, opiera swoją strategię na energii jądrowej, która dostarcza około 70% energii elektrycznej. Jednak rząd francuski nie rezygnuje z inwestycji w OZE – do 2030 roku planuje podwojenie mocy instalacji fotowoltaicznych oraz budowę nowych farm wiatrowych, w tym morskich. W 2022 roku prezydent Emmanuel Macron ogłosił plan budowy sześciu nowych reaktorów jądrowych - “W celu zwiększenia produkcji energii elektrycznej, obok energetyki odnawialnej, potrzebujemy podjąć wątek wielkiej przygody jaką jest cywilna energetyka jądrowa we Francji.” Pierwsze nowe bloki energetyczne mają ruszyć z budową w 2028 roku, a ich uruchomienie planowane jest na 2035 rok. Półwysep Iberyjski jest europejskim centrum energii słonecznej. Hiszpania i Portugalia intensywnie rozwijają fotowoltaikę oraz energetykę wiatrową, korzystając z naturalnych warunków klimatycznych. W 2023 roku aż 50% energii w Hiszpanii pochodziło z OZE. W zachodniohiszpańskim regionie działa nowoczesna elektrownia słoneczna Francisco Pizarro o mocy 590 MW. Gigantyczna instalacja, złożona z 1,5 miliona pojedynczych modułów, jest w stanie zapewnić ekologiczną energię dla potrzeb ponad 330 tysięcy gospodarstw domowych. Roczne korzyści środowiskowe z jej pracy są porównywalne z usunięciem z atmosfery 150 tysięcy ton CO2. Zaledwie dziesięć lat temu 25% portugalskiej energii elektrycznej pochodziło z węgla. Dziś kraj ten jest przykładem udanej transformacji – w 2024 roku więcej niż 75 % zużytej energii pochodziło z odnawialnych źródeł. Wiatr zapewnił 31% produkcji, słońce – 14,5%, a hydroelektrownie – 30,6%. Rząd Portugalii nie zamierza zwalniać tempa i zapowiada osiągnięcie pełnej neutralności klimatycznej do 2040 roku, stawiając kraj w czołówce europejskiej zielonej rewolucji. Kraje skandynawskie od lat należą do liderów zielonej transformacji. Szwecja i Norwegia czerpią większość energii elektrycznej z hydroelektrowni, a Dania rozwija morską energetykę wiatrową. Duńska firma Ørsted,specjalizująca się w produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, w 2024 roku znajdowala sie w TOP 20 najbardziej zrównoważonych producentów energii na świecie w zestawieniu Corporate Knights 2024 Global 100. Finlandia, gdzie lasy stanowią 2/3 terytorium, wykorzystuje biomasę w wyjątkowo efektywny sposób. Odpady leśne i ścieki zamienia w biopaliwa (55%) i energię cieplną (20%), a dzięki zaawansowanej gazyfikacji produkuje metan i inne biogazy. To rozwiązanie pozwala ograniczyć emisję dwutlenku węgla o 90% w porównaniu z tradycyjnymi paliwami. Ciepło z tego procesu trafia do domów, fabryk i elektrowni, tworząc zamknięty obieg energetyczny. Jednak to nie wszystko – Finlandia postawiła również na energię jądrową. W 2023 roku uruchomiła największy reaktor w Europie o mocy 1600 MW, który samodzielnie pokrywa 14% krajowego zapotrzebowania na prąd. Kraje Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polska, Czechy i Węgry, nadal w dużej mierze polegają na paliwach kopalnych, jednak stopniowo przyspieszają transformację energetyczną. Polska inwestuje w farmy wiatrowe na Bałtyku, a Czechy planują rozbudowę energetyki jądrowej. Największym wyzwaniem dla regionu pozostaje uniezależnienie się od węgla oraz modernizacja przestarzałej infrastruktury energetycznej.