10 maja Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) ogłosił, że przejściowo, do końca 2024 r., uznane europejskie certyfikaty HP Keymark, EHPA Q i Eurovent będą wystarczające do kwalifikacji pomp ciepła na listę ZUM w „Czystym Powietrzu”. Zdaniem PORT PC, to dobry kompromis, który zapewni, że produkty renomowanych europejskichfirm będą również na liście ZUM. Eliminuje to dotychczasowe problemy z jakością dotowanych pomp ciepła, gwarantując użytkownikom wysokie standardy ochrony, a jednocześnie promuje uczciwą konkurencję na rynku, usprawniając proces rejestracji pomp ciepła w bazie ZUM. Na taki ruch czekała nie tylko branża, ale i inwestorzy zaniepokojeni przedłużającymi się procedurami. Nie wszyscy producenci z branży grzewczej są jednak zadowoleni z decyzji NFOŚiGW. Jak zauważa Paweł Lachman, prezes zarządu Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC) – Część z nich,podnosi argumenty przeciwko zatwierdzonym przez NFOŚiGW europejskim znakom jakości. Jedną ze strategii jest podważanie ich wiarygodności przez rzekome skargi, które mają wpływać na postrzeganie tych znaków. A takie działania mogą mocno dezorientować inwestorów. Dlatego, jako PORT PC, działając w porozumieniu ze Stowarzyszeniem Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych (SPIUG),postanowiliśmy dogłębnie i rzetelnie wyjaśnić sprawę − podkreśla Paweł Lachman. Mocne wsparcie dla zmian służących beneficjentom Przede wszystkim warto podkreślić, że zarówno PORT PC, jak i SPIUG, od początku mocno wspierały wprowadzenie zmian w „Czystym Powietrzu”, tak aby dotacje z tego programu były kierowane tylko na wysokiej jakości urządzenia grzewcze. Głównym postulatem organizacji było możliwie szybkie i skuteczne zabezpieczenie beneficjentów, którzy korzystają np. z dofinansowań do pomp ciepła, przed nieuczciwymi praktykami niektórych firm operujących na polskim rynku. Jednak po ogłoszeniu przez NFOŚiGW nowych wymogów kwalifikacji pomp ciepła, okazało się, że z powodów logistycznych wielu producentom i dystrybutorom tych urządzeń w Polsce niezwykle trudno będzie je spełnić w narzuconym terminie. − W kwietniu 2024 r., po przeprowadzeniu dokładnego audytu w stowarzyszeniach, dowiedzieliśmy się, że większość naszychczłonków wspierających zajmujących się produkcją i dystrybucją pomp ciepła w Polsce, w tym wiele renomowanych firm, napotyka znaczące trudności w spełnieniu nowych warunków kwalifikacji pomp ciepła na listę Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM) – mówi Paweł Lachman. − Stopień zaawansowania składania wniosków do listy ZUM został wówczas oceniony przez większość firmzaledwie na poziomie do 10%! W związku z tym oczywiste było, że nie będą one w stanie w terminie do 13 czerwca 2024 r. umieścić na liście ZUM wielu znanych już na naszym rynku i dobrych jakościowo pomp ciepła. A przecież założeniem do zmian w programie „Czyste Powietrze” nie jest wyeliminowanie z tej listy większości dobrej klasy urządzeń – zauważa Paweł Lachman. Stowarzyszenia zwróciły się zatem z apelem do władz NFOŚiGW o rozważenie możliwości wprowadzenia na listę ZUM również tych pomp ciepła, dla których zostały już wydane europejskie certyfikaty jakości HP Keymark, EHPA Q i Eurovent, co pozwoli usprawnić procedury i jednocześnie zapewni beneficjentom szeroki dostęp do dobrej klasy urządzeń grzewczych. Wcześniej stowarzyszenia przeprowadziły jednak dokładne analizy dotyczącewspomnianych certyfikatów, a ich wyniki całkowicie zaprzeczyły ferowanym o nich niekorzystnym opiniom. Szczegóły analiz podamy dalej, zacznijmy od charakterystyki samych certyfikatów. Pełna ochrona konsumentów dzięki HP Keymark Certyfikaty HP Keymark, EHPA Q i Eurovent nadawane w Europie pompom ciepła są potwierdzeniem wysokiej jakości tych urządzeń. Spośród tych trzech znaków warto zwrócić uwagę zwłaszcza na HP Keymark, który od 2018 r. jest też podstawą do określenia kryteriów przyznawania krajowych znaków jakości EHPA Q dla pomp ciepła. Takie oznakowanie występuje również w Polsce. Keymark jest dobrowolnym znakiem jakości dla różnych produktów i usług, który świadczy o ich zgodności z Normami Europejskimi. Został opracowany zgodnie z zaleceniem Rady Europejskiej w celu poprawy ochrony konsumentów. Stanowi własność europejskich organizacji normalizacyjnych CEN i CENELEC i jest wydawany przez uprawnione jednostki certyfikujące. Przy certyfikacji pomp ciepła stosuje się odpowiednio system HP Keymark (Heat Pump Keymark), a np. przy certyfikacji kolektorów słonecznych Solar Keymark. − HP Keymark to europejski system certyfikacji, który został tak skonstruowany, aby skutecznie chronić konsumentów przed nieuczciwymi praktykami producentów – zaznacza Paweł Lachman. − Jest on uznawany za kluczowy element międzynarodowej strategii na rzecz transparentności rynkowej i wiarygodności produktów. Skutecznie eliminuje ryzyko zakupu urządzeń, które nie spełniają deklarowanych parametrów, zabezpieczając użytkowników przed nieprzewidzianymi wydatkami na eksploatację i naprawy. Międzynarodowe standardy jako fundament niezawodności Procedury certyfikacji HP Keymark opierają się na trzech kluczowych normach ISO: ISO17065 − dotyczącej certyfikacji, ISO17025 − odnoszącej się do testowania oraz ISO17021 − regulującej inspekcje. Te trzy międzynarodowe normy ISO stanowią solidną podstawę dla każdej certyfikacji zewnętrznej i mają zastosowanie we wszystkich sektorach przemysłu. Normy te są wykorzystywane na całym świecie, w tym w najbardziej wrażliwych sektorach przemysłowych o wysokim ryzyku. Przyjęta w HP Keymark zasada certyfikacji tzw. trzeciej strony zapewnia wiarygodne i spójne testowanie, raportowanie, inspekcję i wreszcie certyfikację. Uwzględnione jest przy tym zarządzanie sytuacjami "domyślnymi”, w których wystąpi błąd lub pomyłka. Monitoring i spójność z europejskim prawodawstwem Wspomniany system Keymark jest ściśle monitorowany przez niezależne jednostki certyfikujące oraz przez Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN), dzięki czemu spełnia wymagania europejskiego prawodawstwa, w tym dyrektywy ErP (Ecodesign and Energy Labelling). Dlatego też przyjęto go za podstawowy wymóg w programach dotacji w takich krajach Unii Europejskiej jak Austria czy Niemcy. Podobnie jest w Wielkiej Brytanii i Szwajcarii. Natomiast we Francji certyfikaty Keymark są uznawane za odpowiednik krajowego systemu certyfikacji. Zarządzanie i reagowanie na skargi W związku z zastrzeżeniami niektórych reprezentantów polskiej branży grzewczej co do wiarygodności europejskich certyfikatów, w maju tego roku PORT PC zwrócił się wprost do sekretariatu HP Keymark z prośbą o kompleksową informację. − Zapytaliśmy m.in. o to, ile konkretnie napłynęłoskarg od polskich lub innych europejskich podmiotów, w których kwestionuje się parametry produktu z certyfikatem HP Keymark, zwłaszcza jeśli został on uzyskany na podstawie testów z chińskich akredytowanych laboratoriów. A także, jak je rozstrzygnięto – mówi Paweł Lachman. − Odpowiedź rozwiała wszelkie wątpliwości. Jak wskazał sekretariat, na przestrzeni ostatniego roku zarejestrowano zaledwie siedem skarg związanych z systemem certyfikacji HP Keymark, przy czym z Polski nigdy nie wpłynęła żadna formalna skarga. Większość tych skarg dotyczyło formatu raportów z testów oraz brakujących referencji akredytacyjnych. Jedna ze skarg odnosiła się bezpośrednio do interpre…